Edukacja w starożytnym Rzymie

W III wieku przed naszą erą w starożytnym Rzymie istniał już system kształcenia zbiorowego. Dziewczęta i chłopcy zaczynali edukację w wieku 7 lat. Pierwszy etap edukacji dziewcząt z zamożnych rodzin przebiegał w domu. Rolę nauczyciela pełniła matka. Z kolei chłopcy pochodzący z bogatych rodzin kształcili się w domu, ale nie pod okiem matki lecz nauczyciela. Chłopcy z niezamożnych rodzin uczęszczali do prywatnych szkół prowadzonych najczęściej przez Greków. Chłopcy, którzy naukę pobierali w szkole przez cały czas pozostawali pod opieką wychowawcy, czyli pedagoga. Wychowawca odprowadzał chłopców do szkoły, a po ich powrocie do domu dalej zajmował się nimi pełniąc jednocześnie funkcję nauczyciela i wychowawcy. Już wtedy nauczycielom dzieci stawiano bardzo wysokie wymagania. Początkowo w rzymskich szkołach edukacja ograniczona była jedynie do nauki czytania, pisania oraz podstaw liczenia. Z upływem czasu system kształcenia został rozbudowany. Pierwszym etapem były lata współczesnych pierwszych klas szkoły podstawowej. Na pierwszym etapie nauki dzieci poznawały naukę czytania i pisania. Metody, które stosowano do nauki czytania i pisania były jeszcze bardzo prymitywne. Pojawiały się jednak postulaty, aby uczyć dzieci poprzez zabawę. Do nauki rachunków na najniższym stopniu edukacji wykorzystywano, jako pomoc naukową, palce rąk. W dalszej nauce rachunków jako pomoc naukową wykorzystywane były liczydła.

Edukacja w starożytnej Grecji

Już w dziele Arystotelesa znalazło się zdanie: „Nie ulega wątpliwości, że prawodawca powinien zająć się przede wszystkim wychowaniem młodzieży…”. Jednak zarówno w czasach Arystotelesa, podobnie zresztą, jak w okresie późniejszym opinii na temat wychowania i nauki młodzieży było bardzo wiele. W odległych czasach decydującą rolę w wychowaniu syna zawsze miał ojciec. W starożytnej Grecji ojciec zajmował się edukacją swoich męskich potomków od chwili, w której ukończyli oni 7 lat. Ojciec nie koniecznie zajmował się edukacją i wychowaniem synów osobiście. Często ograniczał się tylko do wyboru dla nich odpowiednich nauczycieli. To najczęściej pod okiem nauczyciela w starożytnej Grecji chłopcy uczyli się władać bronią, poznawali muzykę i taniec, uczyli się także przemawiać, co było ich przygotowanie do udziału w życiu publicznym. W okresie helleńskim nauczanie w Grecji nie było usankcjonowane prawnie. Jednak panował wówczas zwyczaj zgodnie, z którym edukację dzieci uważano za jeden z obowiązków, jakie spadały na rodziców. Platon uważał nawet, że wobec rodziców, którzy zaniedbali edukację dzieci, dzieci nie mają żadnych obowiązków. Już w V wieku przed naszą erą nauczanie w starożytnej Grecji miało formę zespołową. Właśnie wtedy zaczęła kształtować się szkoła. System szkolny w starożytnej Grecji stawiał na jednym poziomie nauczanie muzyczne, fizyczne i intelektualne uczniów. Dbano więc zarówno o rozwój ciała, ale także i umysłu.

Twórca teorii wychowania przedszkolnego

Jednym z twórców teorii wychowania przedszkolnego był Friedrich Froebel (1782-1852). Friedrich Froebel był niemieckim pedagogiem, który zaproponował zastosowanie w pruskim systemie edukacji opartym dotychczas na pozbawieniu samodzielnego myślenia i nie poszanowaniu człowieka, edukację opartą na kreatywności. Friedrich Froebel zaproponował aby edukacja dzieci odbywała się w tak zwanych Kindergarten, czyli w dziecięcym ogrodzie. W takiej placówce przedszkolnej dzieci miały pozostawać pod troskliwą opieką wychowawcy. W swoim Kindergarten Froebel porównał dzieci do roślin, a wychowawców do ogrodnika troskliwie opiekującego się swoimi roślinami. W palcówkach Kindergarten dzieci miały się uczyć podstaw samodzielnego myślenia, ale także nauczyć się zasad społecznego współżycia. Zdaniem Friedricha Froebla dzieci powinny uczyć się poprzez zabawę. Zabawa ta nie powinna być jednak przypadkowa, ale dobrze zorganizowana. W edukacji dzieci Froebel proponował wykorzystanie odpowiednio dobranych przedmiotów, które zostały przez niego nazwane darami. Przedmioty te miały odzwierciedlać etapy rozwoju dziecka. Na pierwszym etapie edukacji dziecko otrzymywało piłkę, etap drugi to dar walca (oczywiście jako figura geometryczna), na etapie 3 dzieci otrzymywały klocki w kształcie sześcianu. Swój system wychowawczy Friedrich Froebel przedstawił w dziele „Education of Man”, która ukazała się w roku 1826.

O Marii Montessori

Maria Montessori (1870-1952) była włoską działaczką oświatową. Była pierwszą kobietą we Włoszech, której w roku 1894 przyznano dyplom z medycyny. Maria Montessori była specjalistą w zakresie psychiatrii i pediatrii. Pracując z upośledzonymi dziećmi wpadła na pomysł stworzenia nowatorskiej metody pedagogicznej. Metoda ta nazwana została później metodą Montessori. Polegała ona przede wszystkim na niesformalizowanym podejściu do wszystkich dzieci. Polegało to na tym, że dzieci miały się skupić przede wszystkim na pouczających zabawach, a nauczyciel miał pozwolić im na rozwijanie się we własnym tempie. Metoda opracowana przez Marię Montessori kładła duży nacisk także na wpojenie dzieciom zasad wartości pracy. Dzieci, które uczęszczają do placówek edukacyjnych prowadzonych według zasad opracowanych przez Marię Montessori otrzymują od nauczycieli i wychowawców różne, starannie dobrane materiały. Poprzez pracę z tymi materiałami dzieci mają nauczyć się powtarzania i poprawiania własnych błędów, ale także pozwalają im one na samodzielny proces uczenia się. W swojej metodzie Maria Montessori zadbała także o rozwój relacji społecznych między dziećmi. Każde dziecko otrzymuje bowiem tylko jeden przedmiot z poszczególnych materiałów. Maria Montessori jest autorką 2 książek poświęconych wychowaniu. Jedną napisała już w roku 1912. Była to książka „Metoda Montessori”. Druga została wydana w roku 1936 i nosiła tytuł „Tajemnica dzieciństwa”.

O szkole podstawowej

Mówiąc o edukacji z całą pewnością należy przynajmniej w kilku słowach omówić szkołę podstawową. Jest to jeden z elementów systemu oświaty jaki istnieje w Polsce. Szkoła podstawowa jest obok gimnazjum jedyną instytucją, której ukończenie jest obowiązkowe dla każdego dziecka. Obecnie szkoła podstawowa obejmuje sześć klas. do roku 1999 było to klas osiem. Nauka w szkole podstawowej została podzielona na dwa etapy. Pierwszy trwa trzy lata i obejmuje klasy 1 – 3. Drugi obecnie również trwa trzy lata i obejmuje klasy 4 – 6. Nauka na obu etapach szkoły podstawowej wygląda inaczej. Przede wszystkim w pierwszych trzech klasach dzieci uczą się w systemie tak zwanego kształcenia zintegrowanego. Wszystkie zajęcia (poza religią) prowadzone są przez tego samego nauczyciela. On również pełni rolę wychowawcy klasy. Dzieci w klasach 1 – 3 nie otrzymują stopni. Oceniane są w sposób opisowy. W klasach 4 – 6 wszystko się zmienia. Nie ma już jednej pani, które prowadzi wszystkie zajęcia. Jeden wyznaczony przez dyrekcję szkoły nauczyciel pełni rolę wychowawcy. Zazwyczaj prowadzi on również jeden z przedmiotów. W klasach 4 – 6 nie ma już kształcenia zintegrowanego. Dzieci mają zajęcia z języka polskiego, matematyki, przyrody, języków obcych, techniki, plastyki, muzyki oraz wychowania fizycznego. Zazwyczaj nie zdarza się aby ten sam nauczyciel prowadził zajęcia z więcej jak jednego przedmiotu. W klasach 4 – 6 nie ma już też oceny opisowej. Każdy z uczniów dostaje stopnie.

Uniwersytet Trzeciego Wieku

Kiedy rozmawiamy o kwestiach dotyczących edukacji z pewnością warto pamiętać o poruszeniu kwestii związanych z Uniwersytetem Trzeciego Wieku. Jest to placówka dydaktyczna, która swoją działalność kieruje nie do osób młodych, ale do tych, którzy znajdują się już w wieku podeszłym. Uniwersytet Trzeciego Wieku może działać w jednym z dwóch modeli: francuskim lub brytyjskim. W przypadku tej pierwszej opcji Uniwersytet Trzeciego Wieku otoczony jest wsparciem ze strony wyższych uczelni. Tego rodzaju Uniwersytety Trzeciego Wieku stoją na naprawdę wysokim poziomie. W przypadku firmy brytyjskiej Uniwersytet Trzeciego Wieku nie jest otaczany wsparciem wyższej uczelni. Zostaje on natomiast oparty na samokształceniu. Seniorzy, którzy biorą udział w tak zorganizowanym Uniwersytecie Trzeciego Wieku wzajemnie sobie pomagają. Uniwersytet Trzeciego Wieku ma do zaoferowania naprawdę wiele. Pod jego szyldem można organizować zarówno zajęcia z języka obcego, różnorakie wykłady i konwersatoria, kursy, szkolenia, warsztaty, koła zainteresować a nawet wakacyjne wyjazdy. Wszystko to sprawia, że seniorzy są naprawdę mocno zaangażowani w Uniwersytet Trzeciego Wieku i nie czują się odsunięci poza nawias społeczeństwa. Uniwersytet Trzeciego Wieku jest z całą pewnością doskonałą okazją do aktywizacji osób w wieku podeszłym. Z całą pewnością osoby starsze należy zachęcać do angażowania się w działania Uniwersytetu Trzeciego Wieku.

O kształceniu ustawicznym

Kiedy rozmawiamy o edukacji z całą pewnością powinniśmy chociaż w kilku słowach wspomnieć o kształceniu ustawicznym, które obecnie jest bardzo modne i z roku na rok cieszy się coraz większą popularnością. Terminem kształcenia ustawicznego określa się stałe odnawianie, ale również doskonalenie, a także poszerzanie posiadanych kwalifikacji. Mogą to być zarówno kwalifikacje zawodowe, jak i kwalifikacje ogólne. Tym, co odróżnia edukację ustawiczną od innych form edukacji jest to, że trwa ona przez całe życie i nie kończy się wraz z osiągnięciem określonego wieku. Kształcenie ustawiczne skierowane jest jednak do osób dorosłych. To właśnie osoby dorosłe są adresatami wszelkich form kształcenia ustawicznego. Kształcenie ustawiczne może przybierać różne formy. Można z niego skorzystać biorąc udział w zajęciach, które organizowane są przez Centrum Kształcenia Ustawicznego. Również udział w różnego rodzaju szkoleniach i kursach o charakterze zawodowym to forma kształcenia ustawicznego. Także wszelkie studia podyplomowe zaliczają się do kształcenia ustawicznego. Mało kto wie, że również udział w różnych konferencjach jest rodzajem kształcenia ustawicznego. Kształcić ustawicznie można się również poprzez czytanie pism, które mają charakter edukacyjny. Również kształcenie z wykorzystaniem Internetu to kształcenie ustawiczne. Jak widać każdy zainteresowany znajdzie dla siebie optymalną formę kształcenia ustawicznego.

Komisja Edukacji Narodowej

Mówiąc o edukacji z całą pewnością warto kilka słów poświęcić na zagadnienia dotyczące Komisji Edukacji Narodowej. Pełna nazwa tego organu brzmiała Komisja nad Edukacją Młodzie Szlacheckiej Dozór Mająca. Komisja Edukacji Narodowej pełniła rolę centralnego organu władzy oświatowej. Zależna była on zarówno od króla, jak i od sejmu. Komisja Edukacji Narodowej została powołana w roku 1773. Z wnioskiem o jej powołanie wystąpił sam król Stanisław August Poniatowski. Aby jednak mogła zostać powołana potrzebna była zgoda ambasadora rosyjskiego, którym wówczas był Otton Magnus von Stackelberg. Zgodę oczywiście wyraził. To właśnie Komisja Edukacji Narodowej była pierwszym ministerstwem oświaty jakie powołano nie tylko na ziemiach polskich, ale również w całej Europie. Z całą pewnością był to więc wielki krok w kierunku edukacji. Głównym motywem powołania Komisji Edukacjo Narodowej było prowadzenie edukacji przez zakonu jezuitów. W efekcie główny nacisk kładziono na teologię katolicką, a zapominano o pozostałych przedmiotach, które przecież są równie istotne. Następnie zakon jezuitów został rozwiązany. To właśnie Komisja Edukacji Narodowej przejęła jego obowiązki co do nauczania. Z Komisją Edukacji Narodowej związana jest bardzo silnie postać Hugo Kołłątaja. To właśnie on był jednym z głównych inicjatorów powstania Komisji. Z pewnością gdyby nie Hugo Kołłątaj Komisja by nie powstała co byłoby wielką stratą.

System oświaty w Polsce

Kiedy rozmawiamy na tematy związane z edukacją z całą pewnością powinniśmy chociaż w kilku słowach wspomnieć o systemie oświaty, który obowiązuje na terenie Polski. Z całą pewnością nie jest on zbytnio skomplikowany. Na system oświaty w Polsce składają się następujące instytucje nauczania: przedszkola, szkoły podstawowe, gimnazja oraz szkoły ponadgimnazjalne. Konstytucja RP mówi, że na terenie Polski każdy ma prawo do darmowej nauki. Obowiązek szkolny obejmuje w Polsce dzieci od szóstego do osiemnastego roku życia. Trzeba jednak podkreślić, że do instytucji, w których nauka jest obowiązkowa zalicza się jedynie szkołę podstawową oraz gimnazjum. Trzeba również bardzo wyraźnie dodać, że w państwowych szkołach nikt nie ma prawa żądać opłat za ramowy plan nauczania. Jedynie zajęcia dodatkowe mogą wiązać się z określonymi opłatami. Obecna struktura systemu oświaty w Polsce obowiązuje od roku 1999. Przedszkole to instytucja, która przewidziana jest dla dzieci, które ukończyły już trzeci rok życia, ale nie ukończyły jeszcze sześciu lat. W niektórych przypadkach do przedszkola mogą zostać przyjęte dzieci, które mają dwa i pół roku. Szkoła podstawowa trwa obecnie w Polsce sześć lat. Dzieli się ją na dwa etapy, które różnią się między sobą rodzajem zajęć, stylem ich prowadzenia, ale także sposobem oceny dzieci. W klasach 1 – 3 dzieci oceniane są w sposób opisowy. Gimnazjum zostało wprowadzone wraz z reformą edukacji, która miała miejsce w roku 1999. Trwa ono trzy lata.

Cztery formy edukacji

Jeśli rozmawiamy na tematy związane z edukacją z całą pewnością powinniśmy przynajmniej w kilku słowach wspomnieć o czterech formach edukacji jakie wyróżnia się w procesie uczenia. Przede wszystkim nie można zapomnieć o edukacji formalnej. Czasem określa się ją również mianem edukacji szkolnej. Edukacja formalna obejmuje nie tylko szkołę podstawową, gimnazjum oraz liceum, ale również studia wyższa a także rozmaite szkolenia. Edukacja formalna ma na celu uzyskanie dyplomu, certyfikatu lub zaświadczenia. Zazwyczaj wiążą się one z określonymi uprawieniami. Edukacja nieoficjalna istnieje obok formalnego procesu edukacji. Ten rodzaj edukacji nie prowadzi jednak do uzyskania żadnego dyplomu czy zaświadczenia, które wiązałyby się z uzyskaniem odpowiednich kwalifikacji i uprawnień. Edukacja nieoficjalna ma miejsce na przykład w zakładzie pracy, w którym to pracując uczymy się nowych umiejętności. Kolejnym rodzajem edukacji jest edukacja nieformalna. Ten rodzaj edukacji obejmuje całe nasze życie. Polega ona na kształtowaniu określonych postaw oraz wartości. Może prowadzić również do uzyskania określonych umiejętności. Wyróżnia się również edukację akcydentalną. W tym przypadku chodzi o to, że wykonując sytuacje życia codziennego również wiele się uczymy. Przykładem może być na przykład dziecko, które potykają się o patyk i przewracając się uczy się, że następnym razem patyk ten należy ominąć. W przeciwnym razie znowu może się przewrócić.

error: Content is protected !!